Addison Hastalığı (Adrenal Yetmezlik)

Addison hastalığı, adrenal bezin korteks bölümünün hasarı sonucu oluşan kortizol

yapım eksikliğinin neden olduğu bir hastalıktır. Adrenal bezler böbreklerin üzerinde

yerleşen küçük organlardır ve yaşam için gerekli olan pek çok hormonu salgılarlar.

Adrenal bezin dış bölümü korteks iç bölümü ise medulla olarak isimlendirilir. Adrenal

bezin korteks bölümü glukokortikoid (kortizol), mineralokortikoid ve cinsiyet

hormonlarını salgılar.

Glukokortikoid hormonlar stres hormonu olarak görev yaparlar ve kan şekerinin ve kan basıncının

düzenlenmesi ile bağışıklık sistemi üzerinde önemli görev alırlar. Mineralokortikoid hormonlar (aldosteron)

ise kan basıncının düzenlenmesinde ve sodyum ve potasyum dengesinin korunmasında görev alır.

Addison hastalığı en sık olarak otoimmün (vücudun kendi yapılarına karşı antikor geliştirmesi) nedenlerle

adrenal bezin fonksiyonunu kaybetmesi ve hormon salgılanmasının azalması sonucunda görülür.

Tip 1 diyabet (şeker hastalığı), Hashimoto hastalığı (tiroid hastalığı), Graves hastalığı (bir tiroid

hastalığı), myastenia gravis, vitiligo gibi diğer otoimmün hastalığı olan kişilerde

Addison hastalığının sık görüldüğü unutulmamalıdır.

Ülkemizde tüberküloz (verem) enfeksiyonu sonrasında da Addison hastalığı gelişimi sıklıkla görülmektedir.

Çeşitli mantar enfeksiyonları, AIDS, tümörler, kan kaybı, adrenal bez kanamaları ve kan sulandırıcı ilaçların

kullanımı da Addison hastalığı gelişmesine neden olur.

Belirti ve bulgular:

Addison hastalığının en önemli belirtisi halsizlik ve yorgunluktur.

İştahsızlık ve kilo kaybı gelişir. Bulantı, kusma ve ishal tabloya eşlik eder. Cilt renginde

meydana gelen koyulaşma ile diş etlerindeki ve ağız mukozasındaki koyulaşma

Addison hastalığının en önemli bulgularından biridir.

Kan basıncı genellikle düşük olarak tespit edilir. Laboratuvar değerlendirmede

serum potasyum değerinde yükselme ve sodyum değerinde düşüklük tespit

edilir. Kan şekeri normalden düşük olabilir. Sabah aç karnına ölçülen serum kortizol

değerinin normalden düşük olduğu ve ACTH değerinde ise yükselme olduğu tespit

edilir. Kesin tanı için ACTH uyarı testi yapılması gerekir. Bilgisayarlı tomografi ile

adrenal bezlerde küçülme veya kalsifikasyon (kireçlenme) tespit edilebilir.

Tedavi:

Addison hastalığının tedavisinde glukokortikoidler (kortizol veya hidrokortizon)

kullanılır. Bazı hastalarda glukokortikoid tedaviye ek olarak mineralokortikoid

(fludrokortizon) tedavisi verilmesi gerekebilir.

Hastaların özellikle yaz aylarında bol tuzlu gıda almaları önerilir. Tedavinin

ömür boyu ve çok düzenli bir şekilde yürütülmesi gerekir. Tedavinin kesilmesi durumunda

komaya kadar gidebilen ve yaşamı tehdit eden ciddi klinik tablo (adrenal kriz)

oluşabilir.

Pubmed referansları aşağıdadır.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
wpDiscuz