Alkol Bağımlılığı

Alkol Bağımlılığı:

Alkol; bağımlılık yapıcı maddeler arasında en sık kullanılanlardan biridir. Düşük miktarlarda alındığında uyarıcı, keyif verici ve davranışlar üzerinde kontrolü azaltıcı etkileri vardır. Ancak yüksek miktarda alındığında beyin işlevlerini baskılar veya bozar. Dikkat, konuşma ve hareket yetileri etkilenir. Davranışlar dürtüsel ve saldırgan bir hal alabilir. Bu nedenle

alkol ciddi zararlara yol açabilmektedir. Düzenli olarak ve çok miktarda içki içen kişilerde

ağır bedensel, ruhsal ve sosyal sorunlar gelişebilmekte; bu sorunlar ailelerini de etkileyebilmektedir. Trafik kazaları, cinayetler ve özkıyımlar önemli oranlarda alkolle

ilişkilendirilmektir. Dolaşım ve solunumu kontrol eden beyin bölgeleri üzerine

etkisi nedeniyle ağır alkol zehirlenmesi durumlarında ölüm sebebi de olabilmektedir.

Erişkin ve ergenlerde alkol kullanımının yaygınlığı göz önünde tutulduğunda bir uçta

sosyal içicilikten diğer uçta alkol bağımlılığına uzanan değişik tüketim biçimleri ta-

nımlanmıştır. Bu iki ucun arasında riskli içme ve sorunlu içicilik gibi ara evreler yer

almaktadır. Bu biçimlerin birbirinden ayırdedilmesi bazen güç olabilmekte, bireysel

değerlendirme ve tanı ölçütlerinin kullanılması ile bu güçlük aşılabilmektedir. Bir başka

deyişle alkol bağımlılığı tanısının konulabilmesi için aşağıdaki 7 ölçütten en az üçünün 12 aylık bir dönem içinde mevcut olması gerekmektedir.

Tanı Ölçütleri:

1. Tolerans gelişmiş olması: Alkolün etkisinin azalması ve istenen etkiyi elde etmek

için alınan alkol miktarının arttırılması.

2. Kesilme sendromu: Alkol alımı azaldığında ya da kesildiğinde kesilme (yoksunluk)

belirtilerinin ortaya çıkması.

3. Alkol kullanımı üzerinde kontrol kaybı: Niyetlenilenden daha çok miktarlarda ve

daha uzun sürelerle içki içme, başlayınca durduramama.

4. İçkiyi azaltma ya da bırakma çabalarına karşın bırakamama, bırakıp yeniden başlama, içkiye karşı güçlü bir istek hissetme.

5. İçki içme ile ilgili etkinliklere çok zaman ayırma.

6. Başka yükümlülükleri, sorumlulukları ihmal etme, aksatma.

7. Sosyal ve yasal sorunların, bedensel ve ruhsal sağlık sorunlarının varlığına rağ-

men içki içmeyi sürdürme.

8. Tolerans ve kesilme belirtilerinin varlığı kişide maddeye karşı fiziksel/fizyolojik

bağımlılığın gelişmiş olduğunu gösterir.

Genel tanım içerisinde alkolizm, gelişimini ve belirtilerini genetik, psikososyal ve

çevresel etkenlerin belirlediği süreğen seyirli bir hastalıktır. İyileşebileceği gibi ilerleyici

ve hatta öldürücü olabilir. İçme kontrol edilemez, ve zararlı sonuçlarına rağ-

men içme sürdürülür.

süreğen alkol kullanımı birçok bedensel ve ruhsal sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Alkol bağımlılarında alkolün kesilmesi ya da azaltılması ile alkol kesilme sendromu

ortaya çıkmaktadır. Bazen bu hastaların bir kaza ya da bedensel hastalık nedeniyle

hastaneye yatırılmaları kesilme sendromunu başlatabilmektedir.

Kesilme sendromunda nabız hızlanır, kan basıncı ve vücut ısısı yükselir, bulantı-kusma, terleme ve titreme olur. Daha ağır durumlarda hasta havale geçirebilir, bilinç bulanıklığı ve görme hallusinasyonları ve illuzyonları (hayaller görme) olabilir. Bu durumdaki hastaların

tedavisinin hastaneye yatırılarak yapılması gerekmektedir. Ayrıca süreğen alkol kullanımı beyinde harabiyet yaparak dikkat ve bellek bozukluklarına, demansa (bunamaya),

çevresel sinirlerde harabiyet nedeniyle de uyuşmalar ve his kayıplarına yol açabilmektedir.

Mide, pankreas ve karaciğer hastalıkları da alkol bağımlılarında sık olarak gelişmektedir.

Alkol bağımlılığı ile birlikte bulunan ya da ona bağlı gelişmiş olan depresyon ve diğer ruhsal belirtilerin de varsa saptanması ve tedavi edilmesi gerekmektedir.

Tedavi:

Hastalarda sorunun inkarı sık görülür. Hasta yakınlarının hastayı tedaviye getirme

çabalarına da sık olarak rastlanır. Hasta isteksiz ya da kararsız olarak tedavi kurumuna başvurmuşsa dahi, uygun müdahalelerin başlatılması önemli faydalar sağlayabilir.

Tedavide arındırma (detoksifikasyon) ve yeniden içmeyi önleme olmak üzere

iki aşama vardır. Her iki aşamada da hastanın iyi değerlendirilmesi, hasta ve yakınları

na yeterli bilgi verilmesi ve işbirliğinin sağlanması çok önemlidir. İlaç tedavileri ve

psikososyal tedavilerin birlikte uygulanması tedavinin etkinliğini artırmaktadır. Arındırma tedavisini izleyen dönemde hastanın yeniden ve kontrolsüz bir biçimde içmeye

başlaması riskini azaltan ilaçlar bulunmaktadır.

Hastaların içme davranışını değiştirmek için motivasyonel tedavi tekniği (Tedavi

isteğini artırıcı terapi) çok yararlı olabilmektedir. Bu, ayaktan izlenen hastalarda

uygulanabilen sistematik bir yaklaşımdır. Son 20 yıldır yapılan araştırmalarda, yoğun

ve daha uzun süreli tedavilerle karşılaştırıldığında, daha kısa zaman ayrılarak yapılan

müdahalelerin de alkol kullanımı ile ilgili sorunu olan hastalarda etkili ve faydalı olduğu gösterilmiştir. Bu kısa müdahalelerde davranış değişikliği sağladığı saptanan 6

yaklaşım aşağıda sıralanmaktadır. Bu 6 yaklaşım biçiminin başharfleri “DESTEKakronimi

ile hatırlanabilir.

DESTEK” akronimi:

1. Danışmanlık/bilgi verme

2. Empatik yaklaşım (hastanın yargılanmadan ve suçlanmadan değerlendirilmesi)

3. Sorumluluğu (hastanın kendi sorumluluğu) vurgulama

4. Tavsiyede bulunma (kesin ve açık bir üslupla)

5. El altındaki tedavi/yardım seçeneklerini sunma

6. Kendine güveni destekleme

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
wpDiscuz