Anafilaksi Ne Demek

Anafilaksi:

Ani gelişen ve yaşamı tehtid edebilen ciddi bir alerjik reaksiyondur. Reaksiyon çoğunlukla alerjenle karşılaşmadan sonraki ilk iki saat içinde ortaya çıkar ve genelde ne kadar erken başlarsa o oranda şiddetli seyreder. Anafilaksi çoğunlukla vücudun bütününü etkileyen bir reaksiyondur. Döküntü, yüz ve dudaklarda şişlik, öksürük, hırıltılı solunum, nefes darlığı, hızlı nabız, tansiyon düşmesi, bilinç kaybı, karında kramplar en sık rastlanan bulgulardır.

Ölümle sonuçlanabilen solunum ve dolaşım sistemi yetersizliği gelişebilir. Anafilaksi

yaşamı tehdit edebilen bir reaksiyon olduğundan erken tanı ve hızlı/uygun bir müdahale gerektirir. En sık nedeni gıda ve ilaç alerjileri ve böcek (arı) sokmalarıdır.

Yaş: Her yaş grubunda görülebilir.

Hastalık oluş mekanizması: Reaksiyonun oluşmasında farklı mekanizmalar sorumludur.

Ancak sonuçta kanda histamin ve benzeri maddelerin ani yükselişi olur. Bu maddeler

deri, solunum ve dolaşım sisteminde oluşan belirti ve bulgulardan sorumludurlar.

Reaksiyon farklı mekanizmalar ile olduğundan, sadece alerjisi olan bireylerde de-

ğil, aynı zamanda alerjik bünyesi olmayan bireylerde de çeşitli nedenlere bağlı olarak

anafilaksi görülebilir.

Risk faktörleri: Alerjisi olan bireylerin alerjik oldukları maddeden kaçınmaları gerekir.

Ancak alerjisi olan bireylerin hepsinde alerjen ile karşılaşma anafilaksiye neden olmaz.

Örneğin kimi besin alerjisi olan çocuklarda o besin sadece döküntüye neden olurken diğerlerinde anafilaksi şeklinde seyredebilir. Daha önce anafilaktik reaksiyona neden olan madde varsa bu maddeden şiddetle kaçınılması gerekir. Ancak alerjisi olmayan bireylerde de anafilaksi görülebilir. Örneğin daha evvelden belirli bir ilaca alerjisi olmadığını bilen bir birey, aynı ilacın sonraki bir injeksiyonunda anafilaksi geçirebilir. Bu nedenle her injeksiyonun acil müdahale edilebilen bir ortamda yapılması önemlidir. Alerjik bünyelilerde genelde anafilaksi daha ağır seyredebilirse de hasta yaşı, alerjenin cinsi, alerjenin miktarı,

alerjenle karşılaşma şekli (injeksiyon, sokma, yenilme gibi) ve hastanın kullanmakta

olduğu diğer ilaçlar ve mevcut hastalıkları anafilaksinin gelişme olasılığı ve şiddeti

üzerine etkili faktörlerdir. Anafilaksi geliştiğinde erken tanı ve hemen/uygun müdahalenin

istenmeyen bir durumun gelişmesini önlemek açısından büyük önemi vardır.

Nedenler: Son yıllarda en sık nedenin gıda alerjisi olduğu belirtilmektedir. Bunu ilaç

alerjileri ve arı sokmalarına bağlı gelişen anafilaksi izlemektedir. Bir grup hastada anafilaksi nedenini bulmak mümkün olmayabilir.

Tedavi: Anafilaksi ile karşılaşıldığında alerjen ile temasın derhal kesilmesi, hastanın

yatırılarak bacaklarının havaya kaldırılması,solunum yolunun açık olduğundan emin

olunması, dolaşım durumunun belirlenmesi ve kas içine yapılan adrenalin injeksiyonu

gereklidir. Solunum ve dolaşım sistemine erken ve yeterli destek sağlanmalıdır.

Çünkü ölümlerin büyük bir kısmı bu erken müdahalenin yetersizliği sonucu olmaktadır. Hasta hemen bir sağlık kurumuna ulaştırılmalıdır.

Önlemler: Araştırmalar anafilaksi riski yüksek bireylerin her türlü tedbire karşın ortalama

iki yılda bir bu tablo ile karşılaşmaları nın kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Bu bireylerin ve yakın çevrelerinin alerjenden nasıl sakınacaklarını öğrenmeleri durumunda

bu karşılaşma olasılığı en aza indirilebilmektedir. Alerjen ile benzer yapıdaki diğer maddelerin de anafilaksiye neden olabileceği ve bu maddelerden de mutlak kaçınmak gerektiği hasta tarafından algılanmış olmalıdır. Hasta ve yakınları acil müdahale becerisi kazanmalı ve acil müdahalede kullanılacak bazı ilaçlar ile donanmış olmalıdır. Bu bağlamda adrenalin oto-enjektörü (kişinin acil durumda kendi kendisine yapabileceği ilaç içeren enjektör) ve antihistaminik ilaçlar kritik öneme sahiptirler.

Anafilaksi durumunda ilk müdahaleyi takiben hızla en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir.

Ayrıca,

1. Anafilaksi injeksiyon ile verilen ilaçlar ile daha sık görüldüğünden mümkünse ağız yolu ile kullanılanların tercih edilmeli;

2. Her injeksiyon mutlaka acil müdahale edilebilecek bir kurumda yapılmalı;

3. Bir injeksiyon sonrası yaşamı tehdit edebilecek bir reaksiyona müdahale edilebilmesi

için injeksiyon sonrası 30 dakika kurumdan ayrılmamalı;

4. Hasta alerjilerinden doktorunu, branşı ne olursa olsun, mutlaka haberdar etmeli;

5. Anafilaksi riski yüksek olan kişilerin bu durumu belirten bir künye taşımaları;

6. Anafilaksinin ağır seyretmesine neden olan ilaçlardan mümkün olduğunca sakınılmalı;

7. Alerjiye neden olduğu düşünülen bir maddeden şüphelenildiğinde bu durum bir alerjist tarafından ayrıntılı bir şekilde incelenene kadar o maddeden kesinlikle uzak durulmalıdır.


Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
wpDiscuz