Böcek Isırığı

Böcek Isırığı:

Böcekler dünyanın her kö­şesinde yaşayabilen canlılardır. Böcek ısı­rıkları ve sokmaları farklıdır. Böcek sokma­ları zehirli böceklerin iğneleri aracılığı ile zehirlerini deriye enjekte etmeleridir. Ge­nellikle çok ağrılıdır. Böcek ısırıkları ise ze­hirsiz böceklerin tükürükleri ve kan em­mek için salgıladıkları pıhtı önleyici mad­delere karşı alerjik reaksiyon ve bölgesel tahriş oluşmasıdır.

Böcek ısırıkları ve sokmalarının pek çoğu tehlikesizdir ve ilkyardım dışında tedavi ge­rektirmez. Örümcek ve akrep sokmalarının çoğu da tehlikesizdir. Bazı insanların bün­yeleri diğerlerine göre daha hassastır ve anaflaktik şok (anafilaksi) denen ve ölümcül olabilen alerjik durum oluşabilir. Bunun dışında bö­cekler, deride birkaç gün kaşıntılı benekler olarak kalan bir ya da daha fazla ısırığa ne­den olurlar. Bu ısırıklar da bazen, özellikle bacaklarda, su toplayan kabarcıklara neden olabilir.

Böcek ısırıklarının çoğu, vücudun böcekle­rin ulaşabildikleri açık yerlerinde oluşur. Bazen vücutta, böceğin giysilerin altından girdiği yerlerde birden fazla ısırık olabilir. Bazen ısırılan  kişide böcek ısırığına karşı alerjik bir reaksiyon gelişebilir. Bu durum­da kurban vücudunda, böceğin ısırdığı yer­den uzakta, böcek ısırığına benzeyen leke­ler ortaya çıkabilir. Örneğin, bacaktaki bir böcek ısırığı vücutta ya da kollarda lekeler oluşmasına yol açabilir. Bu zamanla geçer, ancak kurbanın aynı böcek tarafından tek­rar ısırılması halinde tekrarlayabilir.

Tedavi:

Böcek ısırıkları tedavisinde birkaç yaklaşımın üzerinde durmak uygundur.

Evde ilkyardım: Alerji hikayesi olan ki­şiler hariç, ilkyardım dışında bir tedaviye yoktur.Daha fazla sokulmamak için böcekli alan­dan uzaklaşmalı ve/veya böcek uzaklaştırı­cı maddeler (losyon gibi) kullanmalı, vücu­da koruyucu elbiseler giyilmelidir. Eğer ba­l arısı tarafından sokulmuşsa balansının cilt içinde kalan iğnesi çıkartılmalıdır. Bal arılarının iğneleri çengellidir ve sokunca ciltte kalır ve ikinci kez sokamaz. Ama eşek anla­rı ve diğer yaban arıları, iğneleri çengelsiz olduğu için birden fazla sokabilirler. Sokul­ma bölgesi su ve sabunla iyice yıkanmalıdır. Sokulan kısmın üzerine istenildiğinde bir saatte toplam 20 dakikayı geçmeyecek şekilde buz uygulanması ağrıyı ve kaşıntıyı azaltır. Buz, donma ve ciltte hasara yol aç­mamak için doğrudan cilde konmamalıdır. Eğer son 10 yıl İçinde tetanoz aşısı yapılma­dıysa, tetanoz aşısı için hekime danışılmalı­dır.Kaşıntı için antihistaminik (alerji ilaçları) ilaçlar alınabilir. Ağrı için ağrı kesiciler alı­nabilir.

Eğer daha önce böcek sokması sonrası cid­di alerjik reaksiyon geçirildiyse hemen acil tıbbi yardım istenmelidir. Bu arada antihistaminik ilaçlar en kısa zamanda alınmalıdır. Eğer alerjik belirtiler geliştiyse ve doktor önceden reçete etmişse acil alerji kiti (epinefrin) kullanılmalıdır.

Eğer kene tarafından ısırıldıysanız, kene bir cımbız yardımı ile başından tutarak yavaş­ça, parçalamadan çıkartılmalıdır ve bir ka­vanoza konarak saklanmalıdır. Böylece, eğer bir hastalık gelişirse ısıran böceği ta­nımlamak kolaylaşacaktır. Eller ve ısırığın etrafı su ve sabunla yıkanmalıdır. Kene tam olarak çıkarılamadıysa doktora başvurmalı­dır.

Hekime danışma ve tıbbi yardım: Eğer sokulma yerinde 2,5 cm çapında ve üzerinde bir şişlik oluşmuşsa, ağrıda art­ma, kırmızılık, apse veya irin gibi enfeksi­yon bulguları varsa ya da 2 gün geçtiği hal­de belirtiler geçmemişse hekime ya da her­hangi bir hastanenin acil servisine başvu­rulmalıdır.

Eğer son tetanoz aşısının üzerinden on yıl geçmişse tetanoz aşısı için doktora danışıl­malıdır.

Ölmüş böceklerin getirilmeleri, hangi bö­cek tarafından ısırılma veya sokmanın ger­çekleştirildiğini anlamak için yardımcı ola­bilir.

Kene ısırığından sonra; döküntü, ateş, kas ve eklem ağrıları, lenf bezesi şişmesi ve grip benzeri bir durum oluştuysa Lyme has­talığı açısından mutlaka bir hastaneye baş­vurmalıdır.

Acil servise başvurma: Eğer kişinin yay­gın alerjik reaksiyon geçirdiği düşünülüyorsa hemen 112 aranarak acil servise gö­türülmelidir.

  • Solunum güçlüğü,
  • konuşma güçlüğü,
  • ağız ve/veya boğazda şişme,
  • bü­tün vücutta döküntü,
  • bayılma veya bilinç kaybı,
  • yaşlı ve çocuklarda 10-20 yerinden ve daha fazla sokulmalar,
  • ağız içinden, dil­den veya boğazdan sokulmalar,
  • hiçbir be­lirti gözlenmese bile eğer daha önceden böcek sokulması sonrası ciddi alerjik reak­siyon hikayesi varsa,
  • karın ağrısı, titreme, ateş, bulantı ve karın ağrısı

durumlarında acil servise başvurulmalıdır.

Pek çok böcek ölümcül zehir içermese bile ölümcül zehirleri olan cinsleri de mevcut olduğundan;

  • örümcek ve akrep sokmaların­da,
  • eğer sokulma yerinde geniş (2,5 cm ça­pında ve üzeri) bir şişlik oluşmuşsa,
  • enfek­siyon bulguları varsa (ağrının artması, kır­mızılık, abse veya irin varsa) ya da iki gün geçtiği halde belirtiler geçmemişse

mutla­ka bir hekime başvurulmalı, ya da herhan­gi bir hastanenin acil servisine gidilmelidir.

Eğer kişi uyaranlara cevapsızsa (koma/derin uyku) hemen te­mel ilkyardıma başlanmalıdır.