Prostat Spesifik Antijen (PSA)

Klinik kullanımı :

PSA, prostatik epitelyum hücrelerinin sitoplazmasında bulunan bir

glikoproteindir. Αlfa-2 makroglobulin tarafından PSA kuşatılır. PSA

aynı zamanda serumda alfa-1 anti kimotripsin tarafından kompleks

halinde (PSA-ACT kompleks) ve serbest PSA halinde bulunur. Total

PSA konsantrasyonu <2,0 ng/mL ise asemptomatik erkeklerde

prostat ca. olasılığı düşüktür. Serbest PSA yapmak gerekir. T.PSA ve

serbest PSA değerleri total PSA 2-10 ng/mL arasında ise ve hastanın

yaşı 70’den küçükse gereklidir. Total PSA > 10 ng/mL ise kanser

ihtimali yüksektir. Biyopsi yapılmalıdır. Bu durumda da serbest PSA

nın anlamı yoktur. Prostat kanseri yavaş gelişen bir kanser türü olup

ortalama yaşam süresi 10 yıldan az olan birçok hasta için T.PSA

taramasının faydası sınırlıdır. Bu nedenle, PSA taraması 70 yaşından

gençler için uygundur.

Birçok faktör PSA‘nın spesifitesini etkiler.

Özellikle bezin hacmi PSA seviyelerini yükseltir (Prostat hipertrofisi).

Bu nedenle de bezin hacmine göre olası PSA değerlerini gösteren

formüller geliştirilmiştir. Örnek;

Olası PSA=0,12 x Bezin hacmi (kubik santimetre (ultrasonik

olarak saptanır))

PSA nodüler prostat genişlemelerinin %30’nda artış gösterir. Malign

prostat dokusu uzaklaştırıldıktan sonra 3 hafta içinde PSA

saptanamaz değerlere iner. Operasyon sonrası PSA ilk yıl 4 defa

kontrol edilir. İlerleyen yıllarda ise 4-6 ayda bir kontrol edilir.

Referans değerler

Erkek : < 4 ng/mL

Kadın : < 0,15 ng/mL

*T.PSA > 4 ng/mL ve Serbest PSA/Total PSA oranı < 0,25 prostat

kanseri riski artmıştır.

*T.PSA < 4 ng/mL ve Serbest PSA/Total PSA oranı < 0,18 prostat

kanseri riski artmıştır.

psa değerleri

İnterfere edici faktörler

-Rektal muayene yanlış olarak PAP seviyelerini yükseltir. PSA

değerlerini ise minimal olarak artırır. Bu sebeple eğer örnek

alınacaksa rektal muayeneden önce alınmalıdır.

-Prostat bezine uygulanan biyopsi, TURP gibi manuplasyonlar PSA

seviyelerinde artmalara neden olur. Bu nedenlede bu test cerrahi

işlem öncesi veya 6 hafta sonrasında yapılmalıdır.

-24 saat içindeki ejekülasyon yükselmiş PSA değeri ile ilişkilidir.

-6 hafta içinde geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonu veya prostatit

normal değerin 5 katına kadar PSA değerlerinde artışa neden

olabilir.

-Finasterid kullanımı PSA seviyelerinde artışa neden olur.

Yükseldiği durumlar

-Prostat Ca.,

-Bazı benign prostat hipertrofileri,

-Prostatitler,

-Yaş,

-Prostat manuplasyonu,

-Prostat enfarktları.

Azaldığı durumlar

-Supin ( sırt üstü yatar ) pozisyonu.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
wpDiscuz