Enflamatuar Bağırsak Hastalığı Nedir?

Enflamatuar Bağırsak Hastalığı Nedir?

Enflamatuar (İnflamatuar) Bağırsak Hastalığı Nedir?

Bağırsak­ların kronik olarak herhangi bir bulaşıcı mikrop olmadan iltihaplanmasına neden olan bir grup hastalıktır. Başlıca Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi rahatsızlıkları içerir.

Yaş

20’li ve 30 lu yaşlarda en sık görülür. 55-65 yaş arası dönem hastalığın en sık gö­rüldüğü ikinci yaş dönemidir. Nadir de ol­sa ülseratif kolit 15 yaş altı çocukluk döne­minde de görülebilir.

Cinsiyet

Kadınlarda erkeklerden biraz da­ha fazla görülmektedir.

Risk Faktörleri

Hastalık bulaşıcı değildir ancak en önemli risk faktörü aile öyküsü­dür. İnflamatuar bağırsak hastalıklarının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak çevresel, enfeksiyöz, genetik, otoimmün (vücudun kendi dokusunu yabancı kabul ettiği durumlar) etkenlerden şüphelenilmiştir. Bu etkenler arasındaki etkileşim önemli olabilir.

Belirti ve Bulgular

Ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsakta görülürken; Crohn hastalı­ğı ağızdan makata kadar tüm sindirim siste­mini tutabilir. Ülseratif kolitte en önemli belirti kanlı ishal iken; Crohn hastalığında ise da­ha sinsi seyirli olması nedeniyle ve çoğunlukla belirtileri karın ağrısı ve kansız ishaldir. Ülseratif kolitli bir hastada ateş, sıvı kaybı ve karında hassasiyet gibi bulgular varsa bunlar iltiha­bın şiddetinin arttığını gösterir.

Crohn has­talarının %90’ında makat çevresinde çat­lak, fistül ağzı (apsenin açılım ağzı) sapta­nır. Hastaların %10-20’sinde bağırsak dışı bulgular olan artrit (eklem iltihabı), bazı göz hastalıkları (üveit, iritis, episklerit), cilt hastalıkları ve karaciğer hastalıkları (sklero-zan kolanjit) görülür.

Tanı

Doktor; şikayetlerinizi dinleyerek; ül­seratif kolit veya Crohn hastalığından şüp­helenir. Dışkıdan kan (gaitada gizli kan) ya da mikrop araştır­ma testleri ile iltihabın şiddetini araştırmak için tam kan sayımı (CBC), sedimentasyon ve CRP kan düzeyleri istenebilir.

Esas tanı ka­lın bağırsağın kolonoskopi (ucunda ışık bu­lunan kameralı bükülebilir, ince bir aletle kalın bağırsakların incelenmesi) ile doğru­dan incelenmesi ve hastalıklı dokudan parça alınıp mikroskop altında bakılması ile ko­nur. Hekim gerekli gördüğünde baryumlu grafiler de isteyebilir.

Tedavi

İltihabi olayı kontrol etmek için 5 aminosalisilat içeren hap, lavman, fitil for­munda bulunan ilaçlar hastalığın şiddetine göre kullanılmaktadır. Bunlar yetersiz oldu­ğunda kortikosteroidler ve azotiopürin ile 6 merkaptopürin gibi ilaçlar kullanılır.

Apse veya fistülü olan Crohn hastalarında infliximab kullanılır. Tıbbi tedavi yeterli gel­mezse hasta cerrahiye gider.

Ülseratif koli­tin aksine Crohn hastalarının cerrahiden yararlanması sınırlı olabilir.

Seyir

Ülseratif kolit hastalarının düşük bir yüzdesi hastalığı tek bir atakla atlatır ve bir daha da tekrarlamaz. Ancak tipik olarak hastalık alevlenme ve sönmelerle karakterize olup; ataklar haftalar ile aylar boyunca sürer. Hastaların %20’sinde kolektomi (kalın barsağın ko­lon adı verilen kısmının çıkarılması) gerekir ve genellikle tam iyileşme sağlar. Ülseratif kolit tanısı ko­nulduktan 10 yıl sonrasında özellikle kalın bağırsak kanseri riski artmıştır ve hastaların düzenli takibi gereklidir.

Crohn hastalığının seyri tutulum bölgesine ve hastalığın yayılımına bağlıdır. Bu hasta­lık da tıpkı ülseratif kolit gibi alevlenme ve sönmelerle karakterizedir. Tıbbi tedaviye yanıt alınsa da, %25-50 hastada hastalık tek­rarlar. Cerrahi geçiren hastalarda da tekrar­lama riski fazladır. Genel olarak Crohn has­talarının yaşam kalitesi, ülseratif kolitli has­talardan daha bozuk, sorunları daha fazla­dır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir