Hipogonadizm Tedavisi

Hipogonadizm:

Hipogonadizm; gonadlar (erkekte testis, kadında yumurtalıklar) ta­rafından seks hormonu yapımının yetersiz­liğidir. Östrojenler (kadınlık hormonları) ve androjenler (erkeklik hormonları) seks hormonları olarak isimlendirilir. Bu hor­monları salgılayan organlar (gonadlar), ka­dında yumurtalıklar (overler) ve erkekte testislerdir. Normalde beyinin hipotalamus isimli bölgesinden salgılanan hormonlar (GnRH) yine kafa içinde beyinin yakın komşuluğundaki hipofiz bezinden gonadları uyarıcı hormonların (FSH ve LH) yapımı­nı sağlar. Dolaşıma salınan FSH ve LH ise kadında överleri, erkekte ise testisleri uya­rarak ergenlik çağında cinsiyet özellikleri­nin normal olarak gelişmesinden sorumlu seks hormonlarının yapımını sağlar. Bu sis­temde herhangi bir noktada meydana gele­bilecek anormallikler seks hormonu yapı­mında ve seksüel gelişimde bozukluk ile sonuçlanır.

Risk faktörleri: Hipogonadizm, uyarıcı hormonların yetersizliği sonucunda gelişir­se sekonder (ikincil), direkt olarak seks hormonları­nın üretildiği gonadlarda bir probleme bağ­lı olarak gelişirse primer (birincil) hipogonadizm adını alır. Gonadların çalışmasında yaşa bağlı olarak yavaşlamanın en önemli ne­denleri kadınlarda menapoz, erkeklerde ise andropoz dur.

Hipofiz bezinden gonadları uyarıcı hor­monların salınımında bozukluk, hipofiz tü­mörleri, hipofiz bezinin iltihabi veya yapı­sal hastalıkları, kafa travmaları başta olmak üzere pek çok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir.

Erkek hipogonadizminde hipotalamustan GnRH salınımında bozukluk Kallman sendromuna bağlı olarak gelişebi­lir. Kallman sendromu, koku alma duyu­sunda bozukluğun da eşlik ettiği kalıtsal bir hipogonadizm nedenidir. Testislerin yoklu­ğu, iltihabi hastalıkları, testislerde testoste­ron yapımından sorumlu hücrelerin fonksi­yon bozukluğu ya da Klinefelter sendromu gibi kalıtsal bozukluklar primer hipogona­dizm nedenleridir. Kadınlarda överlerin ge­lişmemesi, överlerde östrojen sentezinde bozukluklar, Y kromozomunun bulunma­ması nedeniyle ortaya çıkan kalıtsal bir bo­zukluk olan Turner sendromu primer hipogonadizme yol açabilir. Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar ya da radyasyon da seks hormonu üretimini etkileyebilir.

Belirti ve bulgular:

Ergenlik döneminde normalde kızlarda boy uzaması, meme geli­şimi, genital bölge ve koltuk altında kıllanma, ve adetlerin başlaması söz konusudur. Erkeklerde ise boy uzaması, testis boyutla­rında büyüme, genital bölge ve koltuk al­tında kıllanma ve sakal gelişimi olur. Hipogonad hastalar ergenlik dönemine girme­yebilir. Ya da bu dönemde beklenen deği­şiklikler gecikebilir veya tam olmayabilir. Hipogonadizmin belirli formlarında boy kısalığı ve Kalmann sendromunda koku al­mada bozukluk olabilir. Ergenlik çağı geli­şimini normal olarak tamamlamış ancak da­ha ileri yaşlarda hipogonadizm oluşan has­talarda cinsel istek (libido) kaybı ve kısırlık olabilir, (ciltte incelme ve kırışıklıklar, geni­tal bölge kıllarında azalma, kemik kitlesi kaybı (osteoporoz), erkeklerde sakal ve vü­cut kıllarında seyrelme, testis boyutlarında küçülme, meme büyümesi (jinekomasti), ereksiyon ve ejakülasyon kaybı, kadınlarda sıcak basması ve adetlerin kesilmesi söz ko­nusudur. Hipogonad hastalarda konsan­trasyon güçlüğü, anksiyete (bunaltı), ve ay­rıca depresyon gibi duygudurum bozuk­lukları da görülebilir.

Tanı:

Tanıda detaylı öykü ve fizik inceleme önemlidir. Ayrıca kanda gonad uyarıcı hor­monlar, östrojenler ve androjenler başta ol­mak üzere değişik hormonların ölçümleri yapılır. Dışarıdan sentetik hormonlar veri­lerek yapılan testlerde kan hormon düzey­lerinin ölçülmesi, hipofiz bezinin ve gonadların radyolojik görüntüleme metotları kullanılarak değerlendirilmesi, kalıtsal bo­zuklukların saptanması için kromozom analizi veya moleküler genetik çalışmaların yapılması gerekebilir. Ayrıca erkeklerde se­men analizi ve testis biyopsisi gerekli olabi­lir.

 

Tedavi:

Hipogonadizmin altında yatan ne­dene bağlı olarak düzenlenir. Değişik hipo­gonadizm formlarında GnRH injeksiyonları kullanılabilir. Ağız yoluyla, enjeksiyon şek­linde ya da cilt uygulamaları ile erkeklerde testosteron, kadınlarda östrojen tedavisi verilir. Hipogonad hastalarda çocuk isteği durumunda sentetik gonad uyarıcı hor­monların kullanılması ya da yardımcı üre­me tekniklerine başvurulması gerekebilir.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
wpDiscuz