Koma (Bilinç kaybı) Nedir?

Koma (Bilinç kaybı) Nedir?

Bilinçlilik hali uyanık olma ve vücuttan ve çevreden gelen tüm uyarıların algılanması, doğru değerlendirilmesi ve ge­rekli, yerinde tepkilerin oluşturulması ola­rak tanımlanabilir. Günlük pratikte ise, sa­dece “uyanıklık“la eş anlamlı gibi de kulla­nılabilmektedir. Bilinç kaybı ise, tamamen normal dışı durumlarda ortaya çıkan “uya­nıklık azalması” dır. Bu azalmanın sadece uyanıklığın azalması “uykuya meyil” (laterji); uyanıklığın ağır derecede azalması “de­rin uyku” (stupor) hali ve hiç uyandırılama­yan “koma” denilen değişik dereceleri var­dır.

Nedenleri, risk faktörleri:

Bilinç, merkezi sisteminin “beyin sapı” denilen bir bölgesi, beyinin her iki yarım küresinde bulunan denilen çekirdekler ve beyin ka­buğunun tamamının ve bu merkezleri bir­birine bağlayan yolların normal olarak ça­lışmasıyla düzenlenir. Bu nedenle bu böl­gelerde hasar yapan herhangi bir hastalık bilinci değişik derecelerde bozar.

Buna se­bep olan hastalıklar;

  • Kafa Travmaları,
  • Kar­bon Monoksit Zehirlenmeleri,
  • Beynin Oksi­jensizliğine Yol Açan Durumlar,
  • Beyin Tü­mörleri,
  • Kan Şekerinin Düşmesi Veya Aşırı Yükselmesi,
  • Tiroit Hastalıkları,
  • Beyin Damar Hastalıkları,
  • Beyin Kanamaları,
  • Beyin Zan Kanamaları,
  • Epilepsi Nöbetleri,
  • Menenjit­ler,
  • Beyin Apseleri,
  • Beyinin Virüs Enfeksi­yonları

gibi son derece değişik hastalıklar ve bazı psikolojik bozukluklar olabilir.

Tanı:

Bilinç kaybı her zaman acil bir du­rumdur. Bu nedenle bu hastalar genellikle bir acil serviste nöroloji ve hastalıkları uzmanı tarafından mümkünse birlikte ince­lenmelidir. Öncelikle hastanın bilincinin kapanma süreci hakkındaki bilgiler toplanılmalı, hastanın muayenesi yapıldıktan sonra; solunum ve dolaşım gibi hayati fonksiyonları garanti altına alınmalı, rutin kan biyokimyası incelemeleri için kan ör­neği alındıktan sonra, damardan glikoz ve­rilmeli, beyin tomografisi yapılmalıdır. Bundan sonra ortaya çıkan duruma göre beyin-omurilik sıvısı incelemesi, akciğer grafisi, elektrokardiyografi, elektroensefalografi (EEG), beyinin manyetik rezonans incele­meler yapılabilir.

Tedavi:

Bilinç kaybının tedavisi öncelikle hastayı hayatta tutmaya yöneliktir. Bilinç kaybına sebep olan hastalık bulununcaya kadar, hastanın solunumunu, kan basıncı­nı, kan şekerini, kan elektrolitlerini, böb­rek ve karaciğer fonksiyonlarını normal sı­nırlarda tutacak tedbirler alınmalı, bunlara yönelik tedaviler planlanmalıdır. Kafa trav­ması söz konusu ise, hızla ölüme yol açabi­lecek beyin zarı kanamaları olasılığı nede­niyle, bu işlemler son derece hızlandırılmalıdır.

Karbonmonoksit zehirlenmelerinde mümkün olduğunca erken, yüksek basınç­lı oksijen tedavisi olası beyin hasarlarını çok azaltabilir.